მცხეთა
მცხეთა საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი და უმნიშვნელოვანესი ქალაქია. იგი გამორჩეულია თავისი მრავალსაუკუნოვანი ისტორიით, ქრისტიანული კულტურით, არქიტექტურული ძეგლებითა და ულამაზესი ბუნებით. მცხეთას ხშირად საქართველოს სულიერ ცენტრს უწოდებენ, რადგან სწორედ ამ ქალაქს უკავშირდება საქართველოში ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადების ისტორია.
მცხეთა მხოლოდ ისტორიული ქალაქი არ არის. იგი საქართველოს წარსულის, ეროვნული თვითმყოფადობისა და კულტურული მემკვიდრეობის ცოცხალი ნაწილია. აქ სტუმრობისას ადამიანი არა მხოლოდ უძველეს ძეგლებს ათვალიერებს, არამედ ეცნობა იმ ისტორიასაც, რომელმაც დიდი გავლენა მოახდინა ქართველი ხალხის სარწმუნოებაზე, კულტურასა და ტრადიციებზე.
მცხეთა ძველი ქართლის სამეფოს ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი პოლიტიკური და კულტურული ცენტრი იყო. საუკუნეების განმავლობაში იგი ქართლის სამეფოს დედაქალაქის ფუნქციას ასრულებდა. მოგვიანებით, როდესაც დედაქალაქი თბილისი გახდა, მცხეთამ თავისი სულიერი და ისტორიული მნიშვნელობა შეინარჩუნა.
მცხეთა საუკუნეების განმავლობაში იყო ქართული ქრისტიანული კულტურის, მწიგნობრობის, საეკლესიო ხელოვნებისა და ხუროთმოძღვრების მნიშვნელოვანი კერა. მისი ტაძრები და მონასტრები გვიყვება იმ ეპოქებზე, როდესაც ქართველი ოსტატები ქმნიდნენ უნიკალურ არქიტექტურულ ნიმუშებს და ამკვიდრებდნენ ქართულ მხატვრულ ტრადიციებს.
აქ სტუმრობის პერიოდში შეგიძლიათ მოუინახულოთ კულტურული მემკვუდრეობის ძეგლები:
სვეტიცხოველი მცხეთის მთავარი ღირსშესანიშნაობა და ქართული ხუროთმოძღვრების ერთ-ერთი უდიდესი ძეგლი.
ჯვრის მონასტერი მცხეთის ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი ძეგლია. იგი ქალაქის მახლობლად, მაღალ კლდოვან ბორცვზე მდებარეობს. მონასტრიდან იშლება ულამაზესი ხედი მცხეთაზე, მტკვრისა და არაგვის შესართავსა და მიმდებარე მთებზე.
სამთავროს სამონასტრო კომპლექსი მცხეთის ცენტრში მდებარეობს და საქართველოს ქრისტიანული ისტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილია.
მცხეთის მონახულებისას მხოლოდ ტაძრების დათვალიერებით არ უნდა შემოიფარგლოს. სტუმარმა დრო უნდა დაუთმოს ქალაქის ძველ ქუჩებსაც, სადაც ისტორიული გარემო თანამედროვე ცხოვრებას ერწყმის.
აქ შეხვდებით სუვენირების მაღაზიებს, ადგილობრივი ხელოსნების ნამუშევრებს, ტრადიციულ ქართულ ტკბილეულს, ჩურჩხელას, თაფლსა და ღვინის პროდუქციას. შესაძლებელია ქართული ხალხური რეწვის ნიმუშების დათვალიერებაც.
მცხეთა ის ქალაქია, სადაც საქართველოს ისტორია მხოლოდ წიგნის ფურცლებზე არ იკითხება — ის თვალწინ ცოცხლდება. სვეტიცხოვლის დიდებული ტაძარი, ჯვრის მონასტრის სიმშვიდე, სამთავროს ისტორიული გარემო და მტკვრისა და არაგვის შესართავის სილამაზე სტუმარს ქვეყნის წარსულთან აახლოებს.
მცხეთა გვასწავლის, რომ კულტურული მემკვიდრეობა მხოლოდ ძველი შენობები არ არის. იგი ჩვენი წინაპრების რწმენის, ცოდნის, შრომის, შემოქმედებისა და ეროვნული მეხსიერების გამოხატულებაა.